TAREKS Bilgilendirme

Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi nedir, firma kaydı nasıl yapılır, referans numarası ne işe yarar? Temel bilgileri özetliyoruz.

Nedir?

TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi), dış ticaret denetimi, uygunluk ve izin işlemlerinin risk esaslı olarak elektronik ortamda yürütüldüğü, Ticaret Bakanlığı'na ait internet tabanlı uygulamadır.

Denetime tabi ürünü ithal edecek firmanın TAREKS'te tanımlı olması ve firma adına işlem yapacak en az bir kullanıcının yetkilendirilmesi gerekir. Kayıt ve yetkilendirme kuralları, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Hakkında Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2025/28) ile düzenlenmiştir.

Başvurular risk analizine tabi tutulur. Sonuca göre doğrudan TAREKS referans numarası oluşturulabilir veya eşya fiilî denetime yönlendirilebilir. Referans numarasının gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilmesi gerekir.

Kimler için?

  • Ürün güvenliği denetimine tabi eşya ithal eden firmalar
  • TAREKS'e ilk kez kayıt olacak ticari işletmeler, esnaf işletmeleri ve bireysel ithalatçılar
  • Kullanıcı değişikliği yapacak veya kayıtlı bilgilerini güncelleyecek firmalar
  • Ürününün denetim kapsamında olup olmadığından emin olmayan ithalatçılar

Süreç nasıl işler?

  1. Kapsam kontrolü

    Eşyanın GTİP'i üzerinden hangi ürün güvenliği tebliğine girdiği kontrol edilir.

  2. Firma tanımlama

    İmza sirkülerinde firmayı temsil ve ilzama yetkili kişi, Bakanlığın internet sitesindeki e-imza uygulamaları üzerinden firmayı tanımlar ve taahhütnameyi imzalar.

  3. Kullanıcı yetkilendirme

    Firma yetkilisi, firma adına işlem yapacak kullanıcıyı sistemde yetkilendirir.

  4. Başvuru

    Firma kullanıcısı, TAREKS üzerinden başvuru yapar, parti bilgilerini ve istenen belgeleri yükler.

  5. Risk analizi ve denetim

    Başvuru risk analizinden geçer. Gerekirse belge kontrolü, fiziki muayene veya laboratuvar testi yapılabilir.

  6. Referans numarası ve beyan

    Olumlu sonuçta oluşturulan referans numarası gümrük beyannamesine kaydedilir ve gümrük işlemleri tamamlanır.

Gerekli belgeler

  • Firma yetkilisi için nitelikli elektronik sertifika veya mobil elektronik imza
  • Kullanıcı için nitelikli elektronik sertifika, mobil elektronik imza veya e-Devlet şifresi
  • Eşyanın durumuna uygun gümrük belgesi (ör. özet beyan, TIR karnesi, konşimento, CMR)
  • Fatura veya proforma fatura
  • Ürünün bağlı olduğu tebliğin istediği ek belgeler (ör. test raporu)

Noter onaylı evrakların fiziksel olarak teslim edilmesi uygulaması Tebliğ ile kaldırılmıştır. Belge yükleme süreleri ve ek belgeler ürünün bağlı olduğu tebliğe göre değişir; belgelerin aslı veya onaylı örneği de istenebilir.

Sık sorulanlar

TAREKS referans numarası ürünün güvenli olduğunu gösterir mi?

Hayır. Referans numarası veya ithalat izni, ürünün mevzuata uygun ya da güvenli olduğu anlamına gelmez ve ithalat işlemi dışında bu amaçla kanıt olarak kullanılamaz.

Firma kaydını kim yapabilir?

Firma tanımlama işlemini yalnızca firmanın imza sirkülerinde yer alan, firmayı temsil ve ilzama yetkili kişi yapabilir.

Girdiğimiz bilgilerden kim sorumlu?

TAREKS'e girilen bilgilerin doğruluğundan firma ve firma kullanıcısı birlikte sorumludur. Bu nedenle başvuru öncesinde GTİP ve eşya bilgilerinin kontrol edilmesi önemlidir.

Ürünüm kapsam dışıysa ne yapmalıyım?

Kapsam dışı beyanlar için de TAREKS üzerinden işlem yapılması gerekebilir. Ürününüzün GTİP'ini ve durumunu bizimle kontrol edebilirsiniz.

Resmî kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir. Mevzuat sık değiştiği için işleminize özel durumu bizimle teyit edin.

Gümrük işleminiz için bize ulaşın

Eşyanızı, rejiminizi ve gümrük idarenizi paylaşın; gerekli belgeleri ve süreci birlikte netleştirelim.